De Toverlantaarn: voorganger van de bioscoop

Met een toverlantaarn worden fantastische verhalen verteld met slechts een kaars, een spiegel en glasplaatje.

Voorstellingen

Toverlantaarnisten:
Annet Duller en Wim Bos

Schrijver:
Sahand Sahebdivandi

De Toverlantaarn: voorganger van de bioscoop

Fantasie en verbeelding regeren wanneer het aankomt op het vertolken van legendarische verhalen die de werkelijkheid ontstijgen. Fantastische verhalen worden vaak dan ook verteld met beelden die een compleet nieuwe wereld laten zien. Film is bij uitstek het middel om een fantastische wereld ten tonele te brengen, dankzij de mogelijkheid van manipulatie door middel van montage en special effects. Maar ook in het pre-cinema tijdperk bestonden middelen die het mogelijk maakten om fantastische verhalen uit te beelden. Dat gebeurde met de voorganger van de diaprojector: de toverlantaarn, ook wel bekend als de Laterna Magica. Omdat deze werd gebruikt om verhalen te vertellen, wordt het ook wel de voorganger van de bioscoop genoemd.

Deze voorstelling is niet geschikt voor jonge kinderen.

Het mechanisme

De toverlantaarn projecteert beelden door kaarslicht te schijnen op een glasplaatje, met aan de achterkant van de projector een holle spiegel. Fotografie bestond nog niet; de afbeeldingen werden met grote precisie geschilderd op het glasplaatje. Deze precisie was cruciaal, elk foutje werd immers uitvergroot tijdens de projectie. Naarmate de geschiedenis vorderde werd kaarslicht vervangen door een gasvlam en uiteindelijk door de gloeilamp. Het resultaat van het licht was het verschijnen van bewegend beeld op een doek of een muur. Beelden werden geanimeerd door verschillende glasplaatjes te gebruiken die het object van beweging net op een andere positie plaatsen. Door gekleurde glasplaatjes bovenop het beeld te plaatsen werden lichteffecten geïntroduceerd.

De toverlantaarn bij Imagine

Dit jaar staat Imagine in het teken van het fantastische verhaal, waarbij ook een ode wordt gebracht aan de methodes die het verleden bracht in het vak van verhalen vertellen. Bij Imagine kun je dit jaar daarom meemaken hoe een verhaal wordt verteld met de toverlantaarn. Toverlantaarnisten Annet Duller & Wim Bos geven tijdens Imagine 2018 een voorstelling in samenwerking met Sahand Sahebdivandi van storytelling collectief Mezrab. Tijden en culturen zullen versmelten in fantastische verhalen, dus komt dat zien!