fbpx
News » 27 March 2020

In Memoriam: Stuart Gordon

Door: Phil van Tongeren

Het overlijden van regisseur Stuart Gordon zal de horrorfans niet ontgaan zijn; via Facebook kwam vandaag het ene na het andere in memoriam tot ons. In 1996 was Gordon te gast op het Weekend of Terror in Amsterdam. Twintig jaar eerder was hij, als theaterregisseur, ook al eens in de stad. Ik dook voor de aardigheid in de archieven.

Voordat Gordon in 1985 zijn debuut maakte als filmregisseur met het inmiddels klassieke Re-Animator, leidde hij het experimentele theatergezelschap The Organic Theater in Chicago. Tijdens een telefonisch interview dat ik met hem had in 2004 (Schokkend Nieuws #65) kwam die voorgeschiedenis kort aan de orde, waaronder de voorstellingen die het gezelschap midden jaren 70 gaf in Amsterdam (en Rotterdam). Dankzij het onvolprezen online-archief Delpher zijn de persreacties uit die tijd eenvoudig op te snorren. Opvallend: de filmische kwaliteiten van Gordons theaterregie worden ook dan al opgemerkt.

In september 1974 was Gordon, 27 jaar oud, met The Organic Theatre voor het eerst in Amsterdam. In theater Mickery (nu het Rozentheater) werd de kluchtige voorstelling Bloody Bess opgevoerd, over twee vrouwelijke piraten. Het Parool was lovend, al viel er in de woorden van recensent H. van den Bergh ook enige reserve te bespeuren: hoogstaande kunst was het volgens hem niet. ‘(…) een uitvoerige driestuiversroman (…), zo handig in elkaar gezet en zo meesterlijk uitgevoerd dat je in de sobere Mickery-omgeving even geboeid zit te kijken als bij een gesmeerde Hollywood-draak in de bioscoop.’ Een maand later keerde het gezelschap terug in Mickery met een andere voorstelling, ditmaal naar een verhaal van Ray Bradbury en ook weer onder regie van Gordon: The Wonderful Icecream Suit. ‘Een overvloed aan uiterlijke actie en een charmant verhaaltje’, vatte Van den Bergh het stuk samen, maar ‘zonder voorbehoud voor iedereen aan te bevelen.’ De Telegraaf was zelfs nog enthousiaster: ‘Dolle pret!’

In 1975 stond het gezelschap alweer in Mickery, nu met een tweedelige bewerking van Mark Twains klassieker Huckleberry Finn. Het Parool oordeelde zuinigjes, maar de recensent van de Telegraaf bleek zich opnieuw uitstekend te hebben vermaakt. ‘Dit alles en veel meer wordt gespeeld met aanstekelijk enthousiasme onder de uitmuntende regie van Stuart Gordon.’ Over deel één kopte NRC Handelsblad; ‘Kinderlijk Amerikanisme’. Deel twee beviel de krant beter. Twain was misschien een wat overschatte schrijver, meende de recensent, maar: ‘Daarbij moet echter mijn argumentatie stoppen, want de Nederlandse folklore heeft nooit een stel toneelmensen zo actief kunnen maken als Stuart Gordon en de zijnen.’

Het idee voor een speelfilm naar verhalen van H.P. Lovecraft, te produceren door The Organic Theater, stuitte jaren later op een veto van het bestuur. Gordon nam vrijaf voor de opnamen, voegde zich na afloop weer bij het gezelschap, maar keerde het theater kort daarna definitief de rug toe. Het overweldigende succes van Re-Animator liet hem geen andere keus.

NB: Het Rozentheater is tegenwoordig trouwens de vaste speelplek van het Engelstalige comedy-gezelschap Boom Chicago. En daarmee is de cirkel in zekere zin weer rond.